Cep Telefonu Kısırlığa Neden Oluyor Mu?

| Son gözden geçirme: 16/03/2012
Yazdır

Sperm hücreleri, sıkı iç çamaşırları ve Wi-Fi dalgaları gibi birçok nedenden dolayı sürekli olarak saldırı altında. Ancak tüm korku hikayelerine inanmanıza gerek yok.

Cep telefonları, plastik materyaller, doğum kontrol hapları ve hatta dizüstü bilgisayarlar erkek doğurganlığını azaltmakla suçlanmıştır. Arjantin’de yapılan ve “Fertility and Sterility” isimli bilimsel dergide sonuçları yayınlanan yeni bir araştırma Wi-Fi radyo dalgalarının sperm hareketliliğini olumsuz etkilediğini ve DNA’ya zarar verdiğini öne sürüyor.

Beş erkekten birinde düşük kaliteli veya düşük sayıda sperm bulunduğu tahmin edilirken cinsel üretkenlik sorunlarının tüm dünyada 80 milyon insanı etkilediği sanılıyor. Birçok erkek spermlerini koruma konusunda kafa karışıklığı yaşasa da, bu makale kısırlık konusundaki bilimsel gerçekleri efsanelerden ayırmaya yardımcı oluyor.

YAŞ
Eskiden erkek doğurganlığının ömür boyunca değişmediği düşünülürdü. Ancak bilim insanları artık sperm kalitesinin ve sayısının yaş artışıyla paralel olarak azaldığına ve cinsel üretkenliğin 50 yaşından itibaren düzenli bir düşüş yaşadığına inanıyorlar. Bununla birlikte baba yaşının çocukta öğrenme güçlüğü gibi problemlerle bağlantılı olabileceğine dair kesin bir bilgi bulunmuyor.

Özetle: Fazla geç kalmayın.

---------- r e k l a m ----------

ALKOL
Alkol, sağlıklı bir sperm için hayati bir besin kaynağı olan çinkonun vücut tarafından özümsenmesini engelliyor. Ancak araştırmalar ölçülü olarak alkol tüketmenin (günde bir bira) sperm kalitesini ve sayısını etkilemediğini öne sürüyor. Sheffield Üniversitesi’nden Dr. Allan Pacey “Alkolün bir sorun teşkil etmediğini gösteren araştırmalar olduğu kadar sorun olduğunu gösterenler de var” diyor. Pacey’e göre net olarak bilinen birşey varsa o da aşırı alkol tüketiminin sperm sayısını düşürdüğü.

Özetle: Ölçüyü kaçırmayın.

ANTİOKSİDANLAR
Erkekte doğurganlık sorunları, vücutta bulunan ve hücrelere zarar verebilen yüksek derecede reaktif moleküllerin neden olduğu oksidatif stresten  kaynaklanabiliyor. Oksidatif stresin obezite, alkol, diyet, hava kirliliği ve sigara gibi yaşam tarzı faktörleriyle bağlantısı bulunuyor. Araştırmalar doğurganlık sorunu yaşayan erkeklerin antioksidan içeren gıda takviyeleri (E vitamini, C vitamini, folik asit) ile birlikte çinko ve balık yağı kullanmalarının hamilelik olasılığını artırdığını gösteriyor.

Özetle: Eşiniz bir yıldan uzun bir süredir gebe kalamadıysa, doktorunuza danışarak gıda takviyesi kullanmayı değerlendirin.

DOĞUM KONTROL HAPI
2009’da Vatikan, erkekte kısırlığın doğum kontrol hapında bulunan sentetik kadın hormonları nedeniyle artış gösterdiğini açıkladı. İddiaya göre kanalizasyon suyuna karışan kadın hormonları bir şekilde temiz su kaynaklarına ulaşıyordu. Vatikan’ın bu raporu insandaki sindirim sisteminin östrojeni parçalayabildiğini belirten birçok bilim insanı tarafından şüpheyle karşılandı.

Özetle: Doğum kontrol hapının erkekte kısırlığa neden olduğu iddiası  ispatlanmış değil.

DİYET
Sağlıklı bir diyet sağlıklı sperm üretimine yardımcı olacaktır ancak vejetaryenliğin veya protein bakımından zengin diyetlerin büyük bir etkiye sahip olduğuna dair pek fazla kanıt bulunmuyor. Et yiyenlerin daha fazla cinsel güce sahip olduğu iddiasında ise kesinlikle gerçeklik payı bulunmuyor. Aberdeen Üniversitesi’nden Dr. Siladitya Bhattacharya “Hindistan’da yüzde 70’i vejetaryen olan bir milyardan fazla insan yaşıyor.” diyor. Soya fasulyesi, kahve ve birada bulunan ve fitoestrojen adı verilen kimyasalların düşük sperm sayımıyla bağlantılı olduğu düşünülse de bu durum kanıtlanmış değil. Başlıca gıda maddesi soya fasulyesi olan Güneydoğu Asya’da cinsel üretkenliğin azaldığına dair bir kanıt bulunmuyor.

Özetle: Gelip geçici heveslere aldırmadan makul bir şekilde beslenin.

EGZERSİZ
Fiziksel olarak fit olan erkekler daha sağlıklı spermlere sahip olabiliyorlar ancak aşırı egzersiz (özellikle yasal olmayan vücut geliştirme steroitleri ve diğer ilaçlar da işin işine girdiğinde) testosteron üretimini azaltarak sperm sayımını düşürebiliyor. Egzersiz kilo kontrolünün sağlanmasına yardımcı oluyor ve stresi azaltan hormonların üretimini sağlıyor.

Özetle: Düzenli olarak egzersiz yapın ancak aşırıya kaçmayın ve steroitlerden uzak durun.

SIK SEKS YAPMAK
Fazla seks yapmak herhangi bir boşalma anındaki sperm sayımında azalmaya neden oluyor. İki veya üç günde bir cinsel ilişkiye girmenin gebelik isteyen çiftler için ideal olduğu düşünülüyor. Her gün cinsel ilişkiye girmek hamilelik ihtimalini büyük olasılıkla azaltacaktır.

Özetle: Nicelik yerine niteliğe odaklanın.

PLASTİKLER
Ambalaj, deterjan, şampuan, boya, yapıştırıcı, kaplama ve inşaat materyallerinde bulunan kimyasalların östrojen gibi dişilik hormonlarınının etkilerine benzer etkiye sahip oldukları biliniyor. Birçok çevreci bu maddelerin suya karışarak spermleri etkilediğine inanıyor. Bunda bir miktar gerçeklik payı olsa da aradaki neden-sonuç ilişkisi net değil. Denizde yaşayan bazı kabuklu deniz hayvanları sudaki kimyasallardan etkilenerek cinsiyet değiştirirken, yetişkin erkekler bu konuda çok daha dayanıklı. Ancak östrojene benzer etkiye sahip kimyasal maddelerin fetüs gelişiminde etkili olmaları olası görünüyor ve bu da yaşamın ilerleyen evrelerinde doğurganlığı etkileyebilir.

Özetle: Endişe potansiyeli mevcut ancak yapabileceğiniz fazla birşey bulunmuyor.

SICAKLIK
Testisleri sıcak tutmanın sperm sayısında azalmaya neden olduğuna dair kanıtlar bulunuyor. Dr. Pacey “Sıkı iç çamaşırlar giymeyin.” diyor. Diz üstünde duran bir bilgisayar erkeğin dölleme yeteneğini azaltabiliyor ancak bunun sebebi Wi-Fi (kablosuz bağlantı) sinyalleri değil, bilgisayar tarafından üretilen ısı. Bazı araştırmaların ortaya koyduğu bisiklete binmenin erkek doğurganlığı üzerindeki negatif etkisi ise büyük olasılıkla bacak arasındaki sıcaklık ile alakalı. Düzgün bir bisiklet selesi ve takviyeli bisiklet şortları bu konuda yardımcı olacaktır.

Özetle: Bacak aranızı serin tutun.

ENFEKSİYON
Cinsel ilişkiyle yayılan tedavi edilmemiş enfeksiyonlar erkekte kısırlığa yol açan başlıca sebeplerden biridir. Belirti göstermeyen bir cinsel rahatsızlık olan klamidya, spermlerin saklandığı testis keselerinde sorunlara yol açabilir. Belsoğukluğu da erkeğin üreme yeteneğini etkileyebilir. Kabakulak hastalığı bazen testislerde kalıcı zarar oluşmasına neden olabilir ve hatta erkekte kısırlığa yol açabilir.

Özetle: Prezervatif kullanın ve klamidya için test yaptırın. Kabakulağa karşı bağışıklığınız olduğundan ve çocuğunuza kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşısı yaptırdığınızdan emin olun.

CEP TELEFONLARI, ÇAMAŞIR MAKİNELERİ ve WI-FI SİNYALLERİ
Televizyon, çamaşır makinesi ve kablosuz modem gibi birçok elektronik cihaz düşük enerjili ve iyonize olmayan radyasyon yayar ve yüzlerce araştırma bunlarla erkekte üreme sorunları arasındaki olası bağlantıyı araştırmıştır. Şimdiye kadar, herhangi bir etki olduğuna dair kanıt bulunmamıştır. “Tabakta bulunan spermleri ışına maruz bırakırsanız bir değişim olduğunu fark edersiniz ancak bu durum gerçek hayattakinden çok uzaktır ve bunun doğurganlığı etkilediğine dair bir kanıt göremiyorum.” diyor Dr. Pacey. Cep telefonlarının sperm sayımını azalttığına dair bazı araştırmalar bulunsa da birçok bilim insanı buna şüpheyle yaklaşmaktadır.

Özetle: Büyük olasılıkla endişeye mahal yok.

HAŞERE İLAÇLARI ve DİĞER ÇEVRE KİRLETİCİLER
Solvent (çözücü) ve böcek ilaçları gibi içersinde kimyasallar bulunan maddeler erkekte doğurganlığı sorunlarıyla ilişkilendirilmiştir. Bazı araştırmalar çevreyi kirleten maddelere düzenli olarak maruz kalmanın (örneğin tarım işçileri) sperm kalitesini ve sayımını etkilediğini göstermektedir. Dr. Pacey, inşaat işçilerinin bazı boyalar ile yapıştırıcı ve kaplama maddelerinde bulunan ve doğurganlık sorunu oluşma riskini iki katına çıkaran glikol eter maddesi nedeniyle risk altında bulunduğunu söylüyor.

Özetle: Kimyasallarla haşır neşir olan erkekler riskleri göz önünde bulundurarak koruyucu giysiler giymeliler.

RADYASYON
Düşük seviyeli iyonize radyasyon doğada bulunur ve zararsızdır. Ancak yüksek seviyeli ışınlar (örneğin uranyum, plütonyum kaynaklı ışınlar; uzaydaki kozmik ışınlar; X-ışınları ve radyoterapi sırasında kullanılan medikal teknikler ile oluşan ışınlar) hücrelerin genetik materyaline zarar vererek teoride erkek doğurganlığı için risk oluşturabiliyor. Sık sık hava yolculuğu yapmanın veya nükleer santrale yakın yerde ikamet etmenin sperm hücrelerine etkisi hakkında çok az kanıt bulunuyor.

Özetle: Büyük ihtimalle endişelenmek yersiz. Eğer işiniz radyasyon riski taşıyorsa, eğitim ve koruma işveren tarafından sağlanmalı.

UYUŞTURUCU MADDE ve İLAÇLAR
Bazı araştırmalar esrar ve kokain gibi maddelerin düzenli tüketildiğinde erkeğin cinsel üretkenliğine zarar verdiğini öne sürüyor. Esrar, spermi önemli şekilde etkileyerek sperm hücrelerinin çok hızlı hareket etmesine ve yumurtaya ulaşmadan önce yanarak yok olmalarına neden oluyor. Reçete edilmiş ilaçlar da cinsel üretkenliğe olumsuz etki yapabiliyor bu nedenle ilaç kullananların ve çocuk yapmayı planlayanların doktora danışması gerekli.

Özetle: Zararlı ilaçlardan uzak durun.

SİGARA
Aşırı sigara tüketen erkeklerde (günde bir veya iki paket) anormal sperm oluşma olasılığı daha fazla ancak bunun cinsel üretkenlik üzerindeki etkisi net değil. “Sigaranın etkileri tartışmalı ancak sigaranın sperm kalitesi üzerinde su götürmez bir etkisi var.” diyor Dr. Pacey. Ayrıca babası sigara tiryakisi olan çocukların lösemiye yatkın olduğuna dair birtakım kanıtlar bulunuyor.

Özetle: Sigara içmeyin.

STRES
Stres, cinsel üretkenliği etkileyen hormon değişimlerine neden olabiliyor ancak bu kanıtlanmış değil. Dr. Bhattacharya “Stresin sperm üretimiyle doğrudan ilişkisi olduğunu gösteren bir araştırmadan haberim yok.” diyor. Stres cinsel birleşme düzeninizi etkileyebilir.

Özetle: Stresten uzak durmaya çalışın.

KİLO SORUNLARI
Bazı araştırmalar aşırı kilolu veya obez olmanın sperm kalitesinde düşüşe neden olduğunu gösteriyor ancak aynı durum aşırı zayıflık için de geçerli. Bilim insanları erkekte düşük miktarda bulunan östrojenin yağ hücreleri tarafından serbest bırakıldığını ve bunun erkekte cinsel üretkenliği etkilediğini düşünüyor. Aşırı zayıflık ise kronik hastalıklar veya kötü bir diyet programı neticesinde meydana geliyor ve cinsel üretkenliği etkiliyor.

Özetle: Kilonuza dikkat edin.

Kaynak: Michael Hanlon (telegraph.co.uk)
Derleyen: Sağlık Köşesi Ekibi

Yazdır

İlginizi çekebilecek diğer başlıklar:

Etiketler: , , , ,

Kategori: CİNSEL SAĞLIK, ERKEK SAĞLIĞI

  • RSS
  • Twitter
  • Facebook
  • YouTube