Çölyaklılar İçin Glutensiz Yaşamın 10 Adımı

| Son gözden geçirme: 07/12/2012
Yazdır

Çölyak; genetik duyarlılığı olan kişilerde, gluten kompleksinin prolamin fraksiyonunun neden olduğu gastrointestinal sistem (GİS) ve GİS dışı organ belirtileri olan otoimmün bir hastalıktır.

Buğday, arpa ve çavdar prolaminleri çölyak hastalığına sebep olur. Yulaf prolamini (avenin’in)  toksik etkisinin düşük olduğu düşünülmektedir.

Glutensiz bir yaşam için;

  1. Glutensiz bir diyet zaman zaman stres yaratabilir. Fakat gıda endüstrisindeki gelişmeler sayesinde artık gluten içermeyen pek çok alternatif besine ulaşmanız mümkün. Tabii ki glutensiz yiyeceklerin de etiketlerini okumak gerekir. Özellikle yağ ve şeker oranı yüksek olanları tercih etmemelisiniz.
  2. Çölyak buğday alerjisi değildir! Buğday alerjisi ve çölyak kişide diyare, kramp ve ağrı gibi benzer bulgular verir. Fakat çölyak hastalığında ince bağırsaklarınız hasar görür. Bu yüzden çölyak hastalığında buğday ve pek çok gluten içeren gıda yasaklıdır. Buğday içermiyor ibaresi olan gıdalarda da gluten olabilir dikkat edilmelidir.
  3. Bira, çikolatalar, bazı kahve ve çaylar, sosis, salam ve sucuklar, işlenmiş et ürünleri, soslar ve bazı ilaçlarında gluten içerebileceğini unutmayınız. İçeriğini bilmediğiniz hiçbir besini tüketmeyiniz.
  4. Piyasadaki ürünler günden güne değişmektedir. Alışveriş sırasında mutlaka yanınızda diyetisyen veya tedavi ekibiniz tarafından hazırlanmış bir alışveriş listesi bulundurunuz.  Gluten içermediğini bildiğiniz gıdaların bile etiketlerini mutlaka okuyunuz.
  5. Gluten içeren gıdalar üreten bir ortamda üretilen gluten içermeyen bir gıdaya bulaşmış az miktardaki gluten bile çölyak hastalarında ciddi sorunlara yol açabilir. Gluten içermeyen gıdalar hazırlarken kullandığınız araç ve gereçlerinizi ayırınız ve gluten içeren gıdalar için kullanmayınız: örneğin; iki ayrı ekmek bıçağı, ekmek kesme tahtası gibi…
  6. Karabuğday, kinoa, patates, mısır unu, glutensiz un, kurubaklagiller; hem karbonhidrat gereksinmenizi karşılamanızı sağlayacak hem de yeterli B vitamini almanızı sağlayan mutfaktaki yardımcılarınız olacaktır.
  7. Günde ¾ bardak (175ml) yulaf pek çok çölyak hastalığı olan kişi de rahatsızlığa yol açmamaktadır. Fakat yulaflı yiyecekler genelde buğdaylı yiyeceklerin üretiminin yapıldığı alanlarda üretildiği için buğday ile kontaminasyon riski yüksektir. Çölyak hastalığı olan kişide yiyeceklerde çok az miktarda gluten bulaşmış olma riski bile ciddi rahatsızlıklara yol açabilir. Eğer doktor ya da diyetisyeniniz sizin için yulafı önerdi ise, mutlaka glutensiz ürünler üreten firmaların ürettiği ya da üzerinde gluten içermez ibaresi olan yulaf ve ürünlerini tercih ediniz.
  8. Tedavi görmeyen çölyak hastaları ihtiyaçları olan vitamin ve mineralleri karşılayamazlar ve besinlerden maksimum düzeyde yararlanamazlar. Gluten içermeyen gıdalardan oluşan sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzeni ile kendilerini daha iyi hissetmeleri ve daha kaliteli bir yaşam sürmeleri mümkündür. Pek çok gluten içermeyen ürün vitamin ve mineraller yönünden yeterli olmayabilir. Bu yüzden doktor ve ya diyetisyeniniz tarafından ihtiyacınız olduğu belirlenirse vitamin ve mineral desteği alabilirsiniz.
  9. Bazı çölyak hastalarının bağırsaklarında iyileşme olana kadar, süt ürünleri de rahatsızlıklara yol açmaktadır. Böyle bir durum söz konusu olduğunda süt ürünlerini diyetinizden çıkarıp daha sonra az miktarlarda ekleyerek devam etmelisiniz.  Ancak gluten için böyle bir durum söz konusu değildir. Bundan sonraki yaşamınızda gluten içeren her türlü besinden uzak durmalısınız.
  10. Ciddi bir rahatsızlık hissetmediğiniz durumlarda bile uzun dönemde ortaya çıkabilecek sağlık sorunlarını önlemek için gluten içeren gıdalardan kaçınmaya devam etmelisiniz. Glutensiz diyet sizin için bir yaşam şeklidir.

Kahvaltı seçenekleri;

  • Peynir, yoğurt, zeytin ve taze meyvelerden oluşan bir seçenek
  • Sebzeli omlet, patates ve taze meyveler
  • Glutensiz ekmek

Öğle ve akşam yemeği seçenekleri:  

  • Fırında sebzeli patatesli bir porsiyon yemek ve  yoğurt
  • Tortilla(mısır ekmeği), ızgara et ve salata
  • Izgara balık, salata.
  • Kurubaklagil yemeği ve yanında pirinç pilavı ya da kinoa

Ara öğün seçenekleri : 

---------- r e k l a m ----------
  • Glutensiz un ile hazırlanmış kek
  • Taze veya kuru meyveler
  • Fındık, badem, ceviz

Diyetisyen Büşra Totan

Yazdır

İlginizi çekebilecek diğer başlıklar:

Etiketler: , , , ,

Kategori: BESLENME & DİYET, Diyetisten Büşra Totan

  • RSS
  • Twitter
  • Facebook
  • YouTube