Diyare (İshal)

| Son gözden geçirme: 12/04/2011
Yazdır

İshal tamamen virüssel bir hastalığın belirtisidir. Genelde tedaviye ihtiyaç duyulmaksızın kendi kendine iyileşir. Bununla birlikte ishal ciddiye alınması gereken ve yaşamı tehdit edici bir hastalıktır. Dünyanın her yerinde ishal ve aşırı su kaybı, çocukların ölümüne sebebiyet verebilecek hastalıklardır.

Hafif ve geçici ishal genelde 1-7 gün arasında sonlanır. İshalin bu türü çok yaygındır ve genelde doktorunuzu görmenizi gerektirmez. Bu hastalığın en yaygın sebebi virüssel bağırsak enfeksiyonları ve gıda zehirlenmeleridir.

Virüssel gastroenterit. Gastroenterit midenin ve ince bağırsağın iltihaplanmasıdır. Genel olarak virüssel enfeksiyonlar gastroenterite sebep olur. Gastroenterite sebep olan iki virüs vardır (rotavirus ve Nonvalk virüsü), ve bu virüsler 6 aylık bebeklerle 2 yaşına kadar çocuklarda ciddi sorunlara sebep olabilirler. Gastroenterit, yaşı ileri çocuklarda ve yetişkinlerde de görülse de belirtileri hafif olur.ishal

Nonvalk virüsü genellikle kabuklu deniz ürünlerinde ya da kirlenmiş suda bulunur ve okullarda, kamplarda, yolcu gemilerinde salgına sebep olur. Genelde ilkbahar ve kış aylarında ortaya çıkar ve belirtiler 24 ila 48 saat arasında sonlanır. Rotavirus ve Nonvalk virsülerinin ikisi de bulaşıcıdır ve insanlar virüse maruz kaldıktan 1-2 saat sonra belirtiler geliştirmeye başlarlar.

İshalle birlikte, gastroenterit virüs bulunduran bireylerde ateş, hafif karın ağrıları ve genelde hafif mide bulantısı gözlenir (kusmaya da sebebiyet verebilir). Yetişkinlerde ise ishal sadece hafif oranda su kaybına yol açar.

---------- r e k l a m ----------

Bununla birlikte, bebeklerde, su kaybı ciddi bir sorundur ve bu sorun yaşamı tehdit edici bir hal alabilir. Virüssel gastroenterit, su kaybıyla birleştiği zaman özellikle 3 yaşın altındaki çocuklarda hastanede tedaviyi gerektirir.Gıda zehirlenmesi Gıda zehirlenmesi vakaları hafif ve geçici olur; buna ek olarak yiyecekte büyüyen bir bakteriden kaynaklanır. Bakterilerin kendisi ve toksik maddeler, birlikte, ishal belirtisine sebep olur.

İshalle birlikte diğer belirtiler oluşursa ve bir yiyeceği paylaştığınız bir insanda da aynı belirtilerin oluştuğunu görüyorsanız, gıda zehirlenmesine maruz kalmışsınızdır. Gıda zehirlenmesi ciddi ishale de sebep olabilir.

Ne Zaman Doktorunuzu Aramalısınız

İshalle birlikte aşağıdaki hususlardan herhangi biri ile karşı karşıya iseniz doktorunuzu arayınız:

  • Siyah ya da kanlı dışkınız varsa
  • Dışkınızda iltihap varsa
  • Dışkılamaya rağmen karın ağrısı ve kramplar rahatlatmıyorsa.
  • Susuz kaldıysanız (Ağzınızda kuruluk hissi, yorgunluk, susamışlık)
  • Yabancı bir ülkedeki seyahatiniz sırasında veya döndükten sonraki bir hafta içinde ishal başladıysa
  • Başka bir durum yüzünden ilaç pullanıyorsanız ve ishal 4 haftadan uzun süredir görülüyorsa
  • İshaliniz 1 haftadan fazla bir süre devam ediyorsa
  • Bağışıklığı baskılayan ilaçlar kullanıyorsanız.

Şiddetli İshal

ishalGünde on sulu bağırsak hareketinden fazlası, şiddetli ishal şeklinde tanımlanır. Kaybettiğiniz sıvıyı yerine koymada zorluğunuz olursa, aşın su kaybetmiş ve susuz kalmış olursunuz. Şiddetli ishal, genellikle, dışkıda kan veya irin eşliğinde olur (dizanteri).

Şiddetli ishalin sebepleri burada listelenmiş enfeksiyonlardır; ancak iltihaplı bağırsak enfeksiyonu, bazı tümörler ve pankreatik yetersizlik (pankreasın yeterli sindirim enzimi üretememesi hali) nadir rastlanan sebeplerdir.

Şiddetli ishaliniz varsa, doktorunuz, bakteri ya da parazitlerin sebep olduğu enfeksiyonları tespit için, muhtemelen dışkı numunesi isteyecektir. Su kaybı ile karşı karşıyaysanız, bunu yerine koymak üzere solüsyonlar içebilirsiniz veya tuzlu su içeren solüsyonlar damardan tatbik edilebilir.

Şigelloz. Şigella bakterisiyle oluşan enfeksiyon ciddi ishale sebep olur. Şigelloz kendini aniden gösterir ve sulu ishale neden olur. Çoğu insanda dışkılama hacmi azalır, sıklaşır ve kanlanır. Az ya da hiç olmayan dışkı üretimi sırasında, ciddi gerilme ve kasılmalar da diğer belirtilerdir.

Şigelloz, kirlenmiş gıda veya su tüketimiyle oluşur. Bu bakteri, daha çok hijyenik koşulların zayıf olduğu yerlerde görülür. Bu hastalık, gelişmekte olan ülkelerde yaygın ve önemli sorunlar teşkil etmektedir (Güney ve Orta Amerika, Afrika, Ortadoğu ve Uzak Doğu). Bununla birlikte, Amerika gibi gelişmiş ülkelerde de sorunlar yarattığı görülmektedir.

Salmonella ve kampilobakterle oluşan gıda zehirlenmeleri. Bu iki tür bakteri, genellikle tavukların büyük bölümünde (yüzde elliden fazlasında) ve yumurtalarda bulunur. İkisi de hafiften ciddiye gidecek şekilde ishale sebep olabilir ve sonunda antibiyotik kullanılmaksızın iyileşebilir. Bununla birlikte ihtiyar insanlarda, 1 yaşından küçük çocuklarda ve bağışıklık sistemi zayıf insanlarda antibiyotik tedavisine gerek duyulur. İshalin belirtileri ciddiyse, kampilobakter enfeksiyonların antibiyotikle tedavisi önerilir.

Amipli dizanteri. Amipli dizanteri ‘Entamoeba histolytica adı verilen bir parazitten kaynaklanır. Genelde aşama aşama gelişir ve tedavi edilmediği taktirde haftalar veya aylarca devam edebilir. Gelişmemiş ülkelerde yaygın olmasına karşın, gelişmiş ülkelerde rastlanmaz.

Kolera, ince bağırsağın ‘vibrio cholerae adı verilen bir bakterinin etkisiyle iltihaplanmasıdır. Bu bakteri, sulu ishale sebep olacak bir toksin salgılar. Kolera ciddi su kaybına neden olur ve hayatı tehdit edici bir özelliği vardır. Bakteriyle temasta bulunmuş kirli sudan veya besinden bulaşır.ishal

Koli basilinden kaynaklanan gıda zehirlenmesi. Koli basili her besinden bulaşabilir. Ama en çok et ürünlerinden bulaştığı gözlemlenmiştir. Şigella gibi toksinler salgılayarak ağrılı ve kanlı ishale sebep olur. Küçük kan damarlarına zarar verir (özellikle beyin ve bağırsaktaki) ve ölümcül olabilir. En fazla ihtiyarlarda ve yaşı çok genç olan bireylerde rastlanır. Bu hastalığı önlemenin tek yolu etleri boydan boya pişirmektir.

Kronik İshal

4 haftadan uzun bir süre ishali devam eden bir bireyde, kronik ishal mevcuttur ve doktorunu görmesi gerekmektedir. Kafeinin sebep olduğu gibi, birçok ilaç da kronik ishale sebep olabilir. Akut divertiküloz ve iltihaplı dışkı hastalığı da sulu dışkılamaya sebep olur.

Seyahat Edenlerin İshali

Seyahat ishali, dışkıyla kirlenmiş (bakteri, parazit, virüs) su veya besinlerin tüketilmesi ile oluşan bağırsak iltihaplanmasıdır. İshaldeki su oranı yüksek olursa, su kaybı problemiyle karşılaşabilir siniz. Çocuklar ve ihtiyar insanlar bu hastalığa karşı hassastırlar. Ama su kaybı her yaşta etkili olabilir. Seyahat grubunuzun bir üyesinde ciddi ishal vakası varsa tıbbi yardım alınız. Doktor, su kaybı ciddiyse damardan sıvı vermeye gerek görebilir.

Seyahat esnasına ishalinizin olduğu durumlarda, ihtiyaç halinde yudumlamak üzere, ticari olarak hazırlanmış, su kaybını önleyici sıvı solüsyonların bulundurulması da iyi bir fikirdir. 1 litre kaynatılmış şişe suyuna 3/4 çay kaşığı tuz ve 4 çay kaşığı şeker ilave etmek suretiyle de kendi solüsyonunuzu hazırlayabilirsiniz. Karışım soğuşun, buna bir fincan portakal suyu ilave edin ve ishal durana kadar, her gün yaklaşık olarak 1.5 litre yudumlayın.

Seyahat ishalini, seyahate çıkmadan 2 gün önce başlayarak ve seyahat boyunca, günde 4 defa iki çay kaşığı bizmut preparatı alarak da önleyebilirsiniz. Bu, ishal riskini yüzde elli oranında azaltabilir. Bu tedavi, dışkınızın ve dilinizin renginin geçici olarak koyulaşmasına sebep olabilir.

Doxycyclin, önleme amacıyla kullanılmaktadır. Ama, cildinizin güneşe karşı hassaslaşmasına sebep olabilir ki bu durum, onu, daha az tercih edilir kılmaktadır.

Her gün belli antibiyotikleri kullanmak da enfeksiyon şansını azaltır. Ama bizmut tercih edilir; çünkü, eşit derecede etkilidir ve ayrıca, antibiyotik kullanmak, antibiyotiklere dirençli bakteri gelişimini arttırır.

Yazdır

İlginizi çekebilecek diğer başlıklar:

Etiketler: , , , , , , , , ,

Kategori: Sindirim Sistemi

  • RSS
  • Twitter
  • Facebook
  • YouTube