Diyet Mevsimi Tuzakları

| Son gözden geçirme: 16/05/2014
Yazdır

Aslında diyetin mevsimi olmasa bile, yaz yaklaşırken forma girme telaşımızın arttığı bir gerçek. Sen de bugünlerde kafanı diyete taktıysan bize kulak ver. Bu kez sana yapılacaklar değil, “yapılmayacaklar” listesi hazırladık.

hangi-diyeti-secmeli

Baharla beraber başlayan kilo verme telaşı, çoğunlukla yanlış kararlar almamıza ve bu bahar da olmadı, artık başka bahara dememize neden oluyor. Uzman olmayan kişiler tarafından verilen diyet önerileri ise belki seni bu bahar mutlu ediyor fakat uzun vadede tartıdaki rakamın yukarıya doğru çıkmasına yol açıyor. İşte bu nedenle, bu bahar sana yapman gerekenleri değil, yapmaman gerekenleri söyleyeceğim. Böylelikle bedenin için çok daha doğru kararlar alacaksın ve bu son diyet mevsimin olacak. Unutma: Başka bir bedenin yok ve senin en değerli giysin bedenin!

1. SUDAN MUCİZE İKSİR YARATMAYA ÇALIŞMA
1820 yılında ortaya çıkan ve tarihin ilk diyeti olarak bilinen elma sirkeli su diyetinin işe yaramadığı artık anlaşılmış durumda… Bugüne kadar suyun içerisine limon, sirke, karbonat, alkali damla, acı sos vb. ekledin fakat bir sonuç alamadın. Oysa tek yapman gereken, günde iki litre su içme alışkanlığını kazanmak… Artık kabul edelim ve sudan mucize iksir yaratmaya çalışmaktan vazgeçelim.

2. BİTKİ ÇAYI ZAYIFLATIR DİYE DÜŞÜNME
Herhangi bir bitki çayının direkt zayıflama ile ilişkisini gösteren bilimsel bir çalışma yok. Bu nedenle, sadece çay içerek zayıflayacağım düşünmekten vazgeç. Fakat metabolizmam destekleyen çayları günlük beslenme programının içerisinde mutlaka bulundur. Bu çayların yüksek antioksidan içeriği, sindirim sistemine olan desteği, iştah kontrolüne olan yardımı ve bağışıklık sistemini güçlendirici etkisinden faydalanabilirsin. Bu mevsimde sana önerdiğim çaylar ise beyaz çay, yeşil çay, rooibos ve mate çayı.

3. ARA ÖĞÜNÜ KALDIR ÖNERİSİNE KULAK ASMA
Farklı bir şey söylemek adına son dört yıldır ara öğünün gereksiz olduğuna dair ortaya atılan iddialara kulak asma. Ara öğün ile iştahını yönetmenin ne kadar kolay olduğunu fark edeceksin, özellikle öğleden sonra en az bir ara öğün yapmaya özen göster. Sana önerim, öğünlerin arasında iki saatten daha kısa, dört saatten daha uzun aralık bırakmamak.

---------- r e k l a m ----------

4. KARBONHİDRATTAN UZAK DUR DİYENLERE BAKMA
Karbonhidrat yasaklı diyetler ilk olarak 1972 yılında Atkins diyeti ile başlamıştı. Her zaman popüler olan, buna rağmen her zaman kilo aldıran diyetler bunlar. Üstelik sağlık açısından da riskli. Son 40 yıldır yapılan hiçbir bilimsel çalışma, karbonhidrattan uzak durup protein ağırlıklı beslenmenin obezitenin çözümü olduğunu ilan etmedi. Aksine son 40 yıldır, tüm dünyada artış gösteren obezite oranı bu önerinin oldukça isabetsiz olduğunu kanıtlıyor.

5. DİYETİSYENDEN BAŞKASINDAN DİYET LİSTESİ ALMA
Diyet programına mutlaka bir diyetisyen kontrolünde başla. Popüler bir konu olduğu için diyet listeleri öneren binlerce kişi var. Sağlığını tehdit eden hu önerilerden kendini koru. Diyetin eğitimini sadece diyetisyenler alıyor, unutma!

6. PROTEİN DİYETLERİNE KANMA
Atkins, Dukan, Karatay gibi birçok diyet programı sadece hayvansal proteinlerle diyet öneriyor. Yapılan araştırmalar ise bu diyetlerin üçüncü ve altıncı ayda (dengeli bir diyet programına kıyasla) bir miktar anlamlı kilo kaybı sağladığını, fakat birinci yılın sonunda dengeli bir diyetin sağladığı kilo kaybından anlamlı bir farkının olmadığım gösteriyor. Diğer taraftan bu diyetler sağlık açısından oldukça riskli! Kalp-damar ve sindirim sistemi kanserleri, böbrek hasarı gibi birçok sağlık riskine yol açan protein diyetlerinden kesinlikle uzak dur.

7. TAHLİLLERİNİ YAPTIRMADAN DİYETE BAŞLAMA
Diyet programına başlamadan önce mutlaka bir hekim ile görüşmeli ve gerekli tahlilleri yaptırmalısın. Bunların değerlendirilmesi sonucunda diyetisyenden alacağın diyet programı, metabolizmandan daha rahat ve sağlıklı cevap almanı sağlayacak.

BU TAHLİLLERİ YAPTIR!

Metabolizmanın diyet dilini anlamak için yaptırman gereken tahlillerin listesi şöyle:

  • Açlık-tokluk kan şekeri
  • Açlık-tokluk insülin
  • TSH, ST3, ST4
  • Kolesterol, HDL, LDL, Trigiliserit
  • AST, ALT, alkalen fosfotaz, GGT
  • Kreatinin, ürik asit
  • Hemogram
  • Demir, ferritin, kalsiyum, sodyum, potasyum
  • Çinko, magnezyum, B12, folik asit
  • 25-OH VD3
  • Tam idrar tahlili

8. METABOLİK HIZININ ALTINDA DİYET YAPMA
Metabolizma hızını vücut analizi yaptırarak öğrenmek en doğru yöntem. Fakat böyle bir imkânın yok ise formül çok basit: Şu anki kilonu 24 ile çarpmak, ortalama metabolizma hızım ortaya koyacak. Bulduğun değerin 200 kalori üzerinde diyet programına başlayabilir, en düşük ise 200 kalori altına kadar inebilirsin. Unutma, vücudumuz canlılığını devam ettirmek için günlük minimum bazal metabolizma hızı kadar kalori almalı. Bu kalorinin altında kalarak diyet yapmak sağlığın açısından oldukça riskli. Genelleme yapmak gerekirse 1200 kalori ve altındaki diyetlerden uzak dur.

9. “YAĞ YAKICI” İDDİALARINA ALDANMA
Bu tarz sloganlar ile satışa sunulan hiçbir hap, hiçbir cihaz veya diyet çözüm değil: Metabolizman sadece doğru diyet programı ile fazla yağ stoklarından kurtulma becerisine sahip.

10. YAĞ AĞIRLIĞINI 10 KİLONUN ALTINA DÜŞÜRME
Yapılan birçok bilimsel çalışma, 10 kilonun altında yağ oranına sahip olmanın kadınlarda bağışıklığı düşürdüğünü, kemik erimesi ve kanser riskini arttırdığını, doğurganlığı azalttığını, erken menopoz riskini yükselttiğini ve yaşlanmayı hızlandırdığını gösteriyor. American Journal of Clinical Nutrition’da yayımlanan bir araştırmaya göre, 20-40 yaş arası kadınlarda yağ oranı yüzde 21-33 arası, 40 yaş üstü kadınlarda ise yüzde 23-36 arasında olmalı. Dolayısıyla düşük yağ oranına sahip olmak, düşündüğün gibi sağlıklı değil.

11. HER GÜN TARTILMA
‘Tartı tartı söyle benden zayıfı var mı dünyada?’ takıntısına kendini kaptırma. Tartılar da yalan söyleyebilir. Gördüğün rakamın senin için gerçekten en doğrusu olup olmadığını öğrenmek için, bir diyetisyenden vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi (yani yağ, kas, kemik ve su ağırlığının ölçülmesi) konusunda yardım iste. Kendin için ideal olan kiloyu öğren ve bunun tartıda göreceğin en düşük rakam olmayacağını unutma. Kesinlikle her gün tartılmanı önermiyorum, özellikle de bir diyet programını sürdürürken. Çünkü her gün tartılmak, diyetini tartı stresi ile sabote eder. Diyet süresince sadece diyetisyeninin tartısına çıkmalısın.

12. BİR HAFTADA KİLONUN YÜZDE İKİSİNDEN FAZLASINI KAYBETMEYİ VADEDEN YÖNTEMLERDEN UZAK DUR
Bir haftada dört, beş kilo kaybetmek kulağa ne kadar da hoş geliyor değil mi? Ama seni kilo problemli biri hâline getiren, işte bu diyet programları. Maalesef kendini açlığa mahkum ederek bedenine hızla kaybettirdiği kilolar aynı hızla geri dönüyor ve bu sefer kurtulmak çok daha zor oluyor. Şu anki kilonun yüzde ikisinden fazlasını bir haftada kaybetmeyi asla hedefleme.

13. DİYETİN VERDİĞİ TOKLUK HİSSİNDEN KORKMA
“Hem diyet yapıyorum, hem de aç değilim” diyorsan harika! Doğru diyet programında isen mutlaka doyuyorsundur… Midede çalan ziller, yanlış diyet programının yan etkisidir.

14. GERÇEKÇİ OLMAYAN KİLO HEDEFİ BELİRLEME
Sıfır beden algısından uzak dur. En ince belin 60 cm olması gerektiği ile ilgili moda hedefinin bilimsel bir dayanağı olmadığını bil. Her yaşın farklı bir güzelliği olduğu gibi, farklı kilosu ve bedeni var. Ve bu, kendini iyi hissettiğin beden. Bu konuda sana önerim, hangi yaşta olursan ol BKİ değerini 18,5 altına düşürmemen. Bu değeri, kilonu boyunun karesine bölerek kalabilirsin. Yani hesaplaması da oldukça kolay. İdeal BKİ değeri ise her yaşta 20-22 arası.

15. ŞOK EGZERSİZ PROGRAMLARI YAPMA
Evet, egzersiz hayatımızın bir parçası olmalı. Tıpkı yemek yemek gibi onu da hem ihtiyaçların arasına almalı, hem de eyleme dönüştürmelisin. Fakat yıllardır egzersiz yapmamış fazla kilolu birinin, sağlığı için yaptığı en hatalı davranış kontrolsüz yani şok egzersiz programlarıdır. Seçtiğin egzersizin senin anatomik özelliklerine göre planlanmış olması oldukça önemli. Kendim gün boyu spor salonuna kapatarak fazla kilolarının tamamından sağlıklı bir şekilde kurtulman mümkün değü. Sürekliliği olan sağlıklı yaşam davranışları edinmek istiyorsan, sosyal hayatının içerisinde ne kadar sıklıkta egzersize yer verebileceğini gerçekçi olarak düşün ve programını ona göre yap. Sonrasında zaten egzersizin verdiği mutluluk hissi ile çok daha fazla zaman ayırmak isteyeceksin. Ancak profesyonel bir sporcu değilsen, günlük 30-90 dk üzerinde egzersiz yapmamalısın. Programını bir uzmandan öğrenerek uygulaman da oldukça önemli.

FAZLASI ZARAR
2011 yılında The Lancet‘de yayımlanan bir araştırmaya göre çok fazla egzersiz yapmak (günde iki saatin üzerinde şiddetli egzersiz programı) şunlara yol açıyor:

  • Uykusuzluk
  • İştah kaybı | Yorgunluk | Depresyon
  • Duygu durumu değişikliği
  • Kemik yoğunluğunda azalma riski
  • Östrojen üretiminde azalma riski

Dyt. Elvan Odabaşı

Women’s Health (05.2014)

Yazdır

İlginizi çekebilecek diğer başlıklar:

Etiketler: , , , , , ,

Kategori: BESLENME & DİYET

  • RSS
  • Twitter
  • Facebook
  • YouTube