Kanser Savaşçısı Sülfürlü Sebzeler

| Son gözden geçirme: 16/11/2012
Yazdır

Kanser; her organda meydana gelebilen, erken teşhis ile tedavinin mümkün olduğu bunun yanı sıra; üzerine en fazla araştırma yapılan 200’den fazla çeşidi olan bir hastalık grubudur.

Ülkemizde kansere bağlı ölüm oranının %11 olduğu saptanmıştır. Her yıl 100.000 kişi daha yeni kanser tanısı almaktadır.

Kanseri; DNA’nın hasarı sonucu hücrelerin kontrolsüz veya anormal bir şekilde büyümesi ve çoğalması olarak tanımlayabiliriz. Hasarlı oluşan hücreler vücuttaki koruyucu mekanizmalar ve enzimler sayesinde yok edilir. 1 günde vücudumuzda (DNA’da) yaklaşık 10.000 mutasyon olmasına rağmen immün sistemimiz her milisaniye vücudumuzu tarar ve kanserli hücreleri yok eder.

Kanserin, kalıtımsal faktörler yanında sigara, çevre kirliliği, beslenme gibi çevresel faktörlerin etkisinde oluştuğu bilinmektedir. Pek çok epidemiyolojik ve deneysel çalışma da beslenme ve kanser arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır.  

Doğru beslenme ve sağlıklı yaşam şekli hem kanserden korunmada hem de kanserli hastalarda oldukça önemlidir. Özellikle içerdiği bazı fitokimyasal bileşenler sayesinde öne çıkan sebze ve meyvelerin kansere karşı koruyucu oldukları son yıllarda kanıtlanmıştır.

Antioksidan aktivitesi oldukça yüksek olan sülfürlü sebzeleri kanserin savaşçıları olarak adlandırabiliriz. Sebzelerin cruciferious familyasında yer alırlar. Turp, karnabahar, tere, brokoli, lahana bu gruptaki sebzeler arasındadır.

---------- r e k l a m ----------

Bu sebzeler; A vitamini , C vitamini, K vitamini, B6 vitamini, tiamin, folat, manganez, potasyum, fosfor ve karotenoidler (lutein)  yönünden zengindir. Bu sebzeleri farklı yapan ve kendilerine has koku ve tadı veren ise; yapılarındaki kanser savaşçısı fitokimyasal kükürtlü bileşenlerdir.

Fitokimyasallar; sebze, meyve, tahıl ve baklagillerde bulunan tek başına besin özelliği taşımayan   koruyucu yada hastalık önleyici özellikleri bulunan bitkisel kimyasallardır. Sülfürlü sebzelerde bulunan sülforafan, izotiyosiyonat, indoller, polifenoller ve fenolik asitler fitokimyasal bileşenlerdir. 1992 yılında John Hopkins Üniversitesinden yapılan bir çalışmada;  sülforafan antikanserojen bileşen olarak bulunmuştur.

  • Turp da temel bileşenin %90-92 oranında bulunan allil izotiyosiyanat olduğu bilinmektedir.  Bu bileşenin; antioksidan, antimikrobiyal ve antikanserojenik etkisi vardır. İzotiyosiyonatların prostat kanser hücrelerinin çoğalmasını engellediği saptanmıştır.
  • Lahanada yüksek oranda izotiyosiyonat içerir. Düzenli lahana tüketiminin; meme, akciğer, kolorektal ve prostat kanserine karşı koruyucu etkisi vardır. Lahananın antikanser özelliği çeşitli bileşenlerin sinerjik etkileşimi sonucu olduğu düşünülmektedir. Bazı bileşenler izole edilerek yapılan laboratuvar çalışmalarında aynı antikanserojen etki gözlenmemiştir. Bu yüzden antioksidan olan bu bileşenler; suplement olarak değil besinler ile alınmalıdır.
  • Brokolideki başlıca bileşen ise; sülforafandır. 350 kadında yapılan çalışmada; brokoli, kıvırcık lahana, beyaz lahana, karnabahardan zengin beslenme meme kanserini % 50 önlediği saptanmıştır. John Hopkins üniversitesi; brokolinin cilt kanseri riskini % 50 azalttığını saptamıştır.
  • Bu sebzelerdeki bileşenlerden maksimum yararlanabilmek için;  7 dakika buharda pişirilmiş ya da çiğ olarak tüketmek gerekir.

Yapılan epidemiyolojik çalışmalar, brokoli, turp, tere, brüksel lahanası ve lahanın tüketimi ile akciğer, pankreas, kolon, rektum, deri, troid, prostat ve mide kanserine yakalanma riski arasında güçlü ters bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bugün dünyada her üç ölümden birinin nedeninin kanser olduğu ve beslenme ile arasındaki sıkı ilişki göz önüne alındığında bu biyoaktif bileşenlerce zengin sebzelerin beslenmedeki önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Kan sulandırıcı ilaç kullanmayan bireyler; mevsiminde haftada 2-3 kez lahanagillerden 2 porsiyon tüketilmelidir. Ayrıca ızgara et, tavuk ve balık gibi besinlerin yanında da 1 porsiyon bu sebzelerden tüketmeliyiz.

Diyetisyen Büşra Totan

Yazdır

İlginizi çekebilecek diğer başlıklar:

Etiketler: , , , ,

Kategori: BESLENME & DİYET, Diyetisten Büşra Totan

  • RSS
  • Twitter
  • Facebook
  • YouTube